اوراق بهادار ابزار مالی قابل معاوضه و نقد شونده یی هستند که دارای نوعی ارزش پولی میباشند.

اصطلاح اوراق بهادار گاهی اوقات نمایندگی از سهام میکند،  گاهی نشانگر طلبکار بودن از یک ارگان دولتی یا یک شرکت میباشد که در این مورد نام اوراق قرضه را به خود اختیار میکند؛ و گاهی هم حقوق مالکیت را در قالب معاملات اختیار (Option) به نمایش میگذارد.

دقت کنید که همۀ دارایی ها اوراق بهادار نیستند، بلکه فقط چند مورد محدود مانند سهام، اوراق قرضه و غیره شامل اوراق بهادار بوده و مواردی همچون بیمۀ دائمی یا موقتی مسکن جزء اوراق بهادار نیستند.

نکات کلیدی:

·       اوراق بهادار ابزار مالی قابل معامله و معاوضه یی هستند که بخاطر جمع آوری سرمایه، توسط شرکت های عمومی و خصوصی در بازار های اولیه به فروش میرسند.

·       در درجۀ اول، ۳ نوع اوراق بهادار وجود دارد:

۱. سهام؛ که حق مالکیت را به دارندگان سهام اعطا میکند.

۲. بدهی؛ که اساسا شامل قرضه هاییست که بصورت دوره یی بازپرداخت میشود.

۳. ترکیبی؛ که اجزای سهام و بدهی را ترکیب میکند.

·       فروشات عمومی اوراق بهادار توسط کمیسیون بورس و اوراق بهادار قانونگذاری میشود.

انواع اوراق بهادار

بطور کلی اوراق بهادار به دو نوع مجزا تقسیم شده اند: سهام و بدهی. با این حال یک نوع اوراق بهادار ترکیبی نیز وجود دارد که خصوصیات سهام و بدهی را با هم یکجا نموده است.

نحوۀ معاملۀ اوراق بهادار

اوراق بهادار عموما در صرافی های سهام یا همان بازار بورس معامله میشوند؛ همان جاییکه صادر کننده گان اوراق بهادار با حصول اطمینان از یک بازار با نقدینگی بالا و تنظیم شده برای تجارت، اوراق بهادار خود را در بخش های مربوطۀ آن لیست کرده و به فروش میرسانند. در سال های اخیر سیستم های معاملاتی غیر رسمی الکترونیکی بسیار مروج تر شده اند و امروزه اوراق بهادار نیز به شکل آنلاین یا حتی تلیفونی در بین سرمایه گذاران و معامله گران خرید و فروش میشوند.

عرضۀ اولیۀ عمومی یا (IPO) نشان دهندۀ اولین فروش بزرگ اوراق بهادار (در غالب سهام) یک شرکت برای عموم خریداران میباشد. بعد از سپری شدن مرحلۀ IPO دارنده گان اوراق بهادار عرضه شده در بازار اولیه، حالا میتوانند که اوراق خود را نگهداری کنند و مفاد آنرا حاصل کنند یا اینکه اوراق بهادار خود را در بازار ثانویه به فروش رسانده و دارایی خود را نقد کنند.

در بعضی موارد، اوراق بهادار برای یک گروه خاص و محدود بصورت مخفیانه بفروش میرسد که این امر را بنام «عرضۀ خصوصی سهام» یاد میکنند. عرضۀ خصوصی سهام به آن نوعی از عرضۀ اولیه گفته میشود که بشکل خصوصی برای عدۀ محدودی از افراد که شامل اقوام، دوستان و سرمایه داران با اعتبار است، بفروش میرسد. لازم به ذکر است که گاهی اوقات شرکت ها، اوراق بهادار خود را بصورت ترکیبی یعنی هم خصوصی و هم عمومی به بازار عرضه میکنند.

بعد از عرضۀ اولیه عمومی، دارنده گان اوراق بهادار میتوانند تا به راحتی اوراق شانرا معامله کنند. البته این مورد برای افرادیکه اوراق خود را در عرضۀ خصوصی سهام بدست آورده اند صدق نمیکند؛ چون آنها نمیتوانند اوراق خود را به هر کسی به راحتی بفروشند. بنابر این تنها راهی که دارند این است که اوراق خود را به سرمایه گذاران معتبر و هم سطح خود و یا به دیگر اقوام و دوستان شرکت عرضه کنندۀ سهام به فروش برسانند.