سهام که به شکل مفرد بنام سهم یاد میشود و گاهی به نام حقوق صاحبان سهام یا (Equity) نیز ذکر میشود، نوعی از اوراق بهادار است که نمایندگی از دارا بودن بخشی از مالکیت یک شرکت (شرکت صادر کنندۀ سهم) میکند. سهامداران یک شرکت مستحق میزانی از دارایی ها و فواید درآمد شدۀ آن شرکت میباشند، که البته مقدار این فواید و دارایی ها مربوط به تعداد سهم در اختیار سهامدار میشود. یعنی سهامداری که مالک سهام بیشتری باشد، فواید بیشتری هم از طرف ریاست شرکت با او به اشتراک گذاشته میشود، و بر عکس.

عمدتا، اسهام در صرافی های مخصوص سهام مانند نزدک (NASDAQ) یا (NYSE) خرید و فروش شده و همین سهم ها اساس سبد سرمایه گذاری افراد سرمایه دار و معامله‌گر را تشکل میدهند. معاملات سهام باید با قوانین دولتی مطابقت داشته باشند، چونکه این قوانین محافظ سرمایۀ شما در مقابل کلاهبرداران میباشد.

چگونه سهام ایجاد و عرضه میشود؟

شرکت ها و کسب‌و‌کار های تازه ایجاد شده به منظور جذب سرمایه برای راه اندازی بیزنس خود، اهداف مد نظر خود را برای سرمایه گذاران واضح ساخته و آنان را تشویق به سرمایه گذاری در کسب و کار خود میکنند. بدین وسیله اوراقی را به نمایندگی از مالک بودن بخشی از شرکت به سرمایه گذاران میدهند که همین اوراق بنام سهام یاد میشوند. معمولا این فروش و عرضۀ سهام برای بار اول در بازار های اولیه تحت نام «عرضۀ اولیۀ عمومی» یا (IPO) اتفاق می افتد و سپس به راحتی در بازار های ثانویه در بین معامله گران قابل خرید و فروش میباشند.

مفهوم سهام و شرکت سهامی

برای شناخت بیشتر سهام بگذارید برایتان با یک مثال مفهوم سهام را واضح سازم. به عنوان مثال، اگر یک شرکت به طور کلی دارای ۱۰۰۰ عدد سهم باشد و شما مالک ۱۰ سهم آن باشید، درواقع شما مالک ۱٪  از دارایی ها و درآمد های شرکت مذکور هستید و هرگاه شرکت بطور مثال مبلغ یک میلیون افغانی درآمد کسب کند، شما حق طلب ۱٪ از درآمد را دارید که معادل به ده هزار افغانی میگردد.

یک سهامدار، مالک کلی یک شرکت نیست بلکه فقط در دارایی ها و عواید شرکت سهیم است. یک شرکت سهامی در واقع یک شخصیت حقوقی است که مانند یک انسان مالیه میپردازد، میتواند اموال در اختیار داشته باشد و یا حتی مورد شکایت قرار گیرد. لازم به ذکر است که اموال شرکتی، از اموال سهامداران مجزاست و این امر مسؤولیت های هردو جانب یعنی هم شرکت و هم سهامداران را محدود میکند.

اگر یک شرکت سهامی ورشکسته شود، مقام قضایی ممکن است تمام دارایی های شرکت را به فروش برساند اما دارایی های سهامداران را خطری تهدید نمیکند. محکمه نمیتواند سهامداران را مجبور به فروش سهام شان کند؛ گرچه با ورشکست شدن شرکت ممکن است قیمت سهام آن افت کند و سهامداران خساره‌مند شوند.

انواع سهام

در اقتصاد جهان دو نوع اصلی از سهام وجود دارد: سهام عادی و سهام ممتاز.

سهام عادی: افراد دارندۀ سهام عادی معمولا حق رأی دادن در مجالس سهامداران را دارند و میتوانند از سود سهام پرداخت شده توسط شرکت بهره‌مند شوند.

سهام ممتاز: مالکین سهام ممتاز معمولا حق رأی دادن در چنین مجالسی را ندارند، در حالیکه این سهامداران حق بیشتری در دارایی ها و درآمد های شرکت دارند. به عنوان مثال، مالکین سهام های ممتاز سود شرکت را قبل از دارندگان سهام عادی بدست می‌آورند؛ و در صورت ورشکسته شدن شرکت سهامدارن ممتاز حق اولویت دارند.