ديورند خط مرزی يا فرضی ..؟

تاریخ: يكشنبه 11 قبل ‏ا زظهر, 29 سرطان 1402

مرز دیورند یا خط دیورند نام مرز بین افغانستان و پاكستان است این مرز در سال ۱۸۹۳ میلادی در زمان عبدالرحمن خان بین افغانستان و بريتانيا به نمایندگی مورتيمر ديورند تعیین شد هرچند این معاهده به صورت موقت برای یک قرن بود ولی بعد از جنگ سوم افغان و انگلیس که منجر به استقلال افغانستان شد در طی پيمان راولپندي در سال ۱۹۱۹ مرز دیورند به‌صورت دایمی پذیرفته شده و سیاست خارجی افغانستان توسط امان الله خان به انگلیس واگذار شد

به جز عبدالرحمن خان و امان الله خان حاکمان افغانستان اکثراً مخالف به رسمیت شناختن مرز دیورند بودند از قديم الايام  مردم در دو طرف مرز آزادانه می‌توانستند به آن طرف مرز بروند

دولت پاکستان مرز دیورند را به عنوان مرز بین‌المللی بین دو کشور به رسمیت می‌شناسند ولی افغانستان این مرز را قبول ندارد این مرز در واقع پشتون ها پاکستان و افغانستان را از هم جدا کرده‌است

هنری مورتیمر رئيس امور خارجهٔ هند بریتانیایی و رئیس هیئت مذاکره‌کننده از سوی حکومت بریتانیایی هند در اواخر سپتامبر ۱۸۹۳ با عبدالرحمن خان توافق‌نامه‌ای را جهت تعیین مرزهای شرقی و جنوبی افغانستان با هند بریتانیایی به امضا رساند که به توافق‌نامهٔ دیورند و مرز دیورند معروف شد

افغانستان حداقل ۱۰۳ هزار کیلومتر مربع خاك اش را در این قرارداد از دست داده است

در طول تاريخ اكثر حاكمان افغانستان اين خط را به رسيميت نشناختن و اين امر باعث تنش و كش مكش هاي زيادي بين دو كشور شده است

در اين اواخر شیر محمد عباس ستانکزی معین سیاسی وزارت خارجه امارت اسلامي افغانستان گفته كه خط فرضی دیورند از سوی افغانستان هرگز به رسمیت شناخته نخواهد شد

آقای ستانکزی هنگام سخنرانی در مراسم بزرگداشت از سی‌وپنجمین سالروز خروج اتحاد جماهیر شوروی از افغانستان در لوگر گفت که نیمی از جفرافیایی افغانستان در آن سوی خط فرضی دیورند اند و این خط از سوی انگلیس‌های وقت بر مردم افغانستان تحمیل شده است

اين سخنان باعث خشم گين شدن دولت پاكستان شده و سخنگوي وزارت خارجه پاكستان در رابطه به سخنان معين وزارت خارج امارت اسلامي افغانستان

چنين گفته است ، هر گونه ادعای خود خواهانه و واهی درباره مرز میان افغانستان و پاکستان نمی‌تواند واقعیت‌های جغرافیایی ، تاریخی و حقوق بین‌الملل را تغییر دهد .

در نتيجه نميتوان گفت كه اين جنگجال چي وقت و چي زماني بين اين دو كشور ختم خواهد شد و سالهاست كه بين دو كشور زد خوردها سياسي زيادی صورت گرفته و يكي از دلیل ها عدم پيشرفت افغانستان وجود تنش در اين منطقه مرزي است يكي اين خط را فرضی ميداند و ديگري خط مرزی